Bij verticale tuinen is er geen direct contact met\u00a0de bodem in de omgeving. Het is de vraag wat\u00a0dit betekent voor de microbi\u00eble biodiversiteit.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
In steden treffen we een enorme diversiteit aan\u00a0bodems aan. Meestal bestaan deze bodems uit\u00a0mengsels van materialen die van elders zijn aange voerd. In nieuwe stadswijken in West-Nederland\u00a0wordt bijvoorbeeld vaak rivier- of zeezand opge bracht en soms ook humusrijk zand uit oostelijke\u00a0of zuidelijke provincies. Zulke stadsbodems zijn\u00a0de groeiplaats van bomen, heesters en kruid achtige planten, maar vormen ook het leefgebied\u00a0van een grote diversiteit aan ongewervelden\u00a0en microben. Alles bij elkaar draagt dit bij aan\u00a0gezond stedelijk groen.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Verticaal groen in de stad\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n Verticale tuinen zijn een bijzonder onderdeel van\u00a0stadsgroen. In tegenstelling tot straatbomen of\u00a0parken staan verticale tuinen niet direct in contact\u00a0met de bodem in de buurt. In plaats daarvan\u00a0groeien ze in kunststof modules, gevuld met\u00a0zand, organische stof en klei. Dit grondmengsel\u00a0zorgt voor een stabiele structuur. Langdurig\u00a0onderzoek met vergelijkbare grond bij straat bomen heeft geleid tot deze keuze, die de beste\u00a0resultaten geeft. Wel is de hoeveelheid bodem\u00a0voor de planten in een verticale tuin per definitie\u00a0zeer beperkt. In tegenstelling tot stadsbomen,\u00a0moeten verticale tuinen voor een gezonde groei\u00a0regelmatig worden bemest met organische of\u00a0anorganische meststof. Bij bomen wordt na het planten doorgaans geen bemesting meer toegevoegd aan de gebruikte grondmengsels. <\/p>\n\n\n\n In plaats\u00a0daarvan moet het bodemleven zelf in staat zijn om\u00a0 voldoende voedingsstoffen vrij te maken die de\u00a0 bomen kunnen opnemen. Wel staan stadsbomen\u00a0 vaak ge\u00efsoleerd van elkaar en hebben ze \u2013 net als\u00a0 verticale tuinen \u2013 een minimaal grondvolume\u00a0 ter beschikking. Maar dankzij de activiteit van\u00a0 bodemdieren zijn deze bomen toch met de omgeving verbonden. Wanneer enige jaren na aanplant\u00a0groeistagnatie optreedt, laten proeven met bemesting meestal een tijdelijke, sterke verbetering van\u00a0de bomengroei zien.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Verticale tuinen zijn een bijzonder\u00a0onderdeel van stadsgroen.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Wat leeft in de bodem van een verticale tuin? In het project Verborgen Stadsnatuur is de diver siteit van micro-organismen (bacteri\u00ebn en schimmels) in de bodem van verticale tuinen onderzocht.\u00a0Gekeken is naar de vragen: wat leeft er en wat doen\u00a0de bacterie- en schimmelgemeenschappen in dit\u00a0\u2018kunstmatige\u2019 ecosysteem? Daarnaast zijn deze\u00a0gemeenschappen vergeleken met wat er leeft in\u00a0de grond aan de voet van de gevel met de verticale\u00a0tuin. De onderzochte verticale tuinen bevinden\u00a0zich aan twee gevels van een kantoorpand in\u00a0Capelle aan den IJssel. Ze zijn in 2014 aangelegd\u00a0met een mix van kruidachtige en houtige planten\u00a0die winterhard zijn. Onderaan de modules is een\u00a0strook met dezelfde grond als in de verticale tuin\u00a0aangelegd, waarin Vuurdoorn (Pyracantha coccinea<\/em>)\u00a0groeit. Deze sterk doornige struik voorkomt dat\u00a0voertuigen te dicht bij het groen van de verticale\u00a0tuin parkeren. Met behulp van druppelslangen\u00a0wordt de beplanting via een timer regelmatig\u00a0van water voorzien. In het groeiseizoen wordt\u00a0hier vloeibare bemesting aan toegevoegd waarin\u00a0zetmeelrijke organische stoffen zitten.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Rijk bodemleven\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n Voor het onderzoek zijn bij de strook met vuur doorn onderaan de verticale tuin en bij vijf\u00a0verschillende plantensoorten in de bakken in\u00a0totaal 60 grondmonsters afgenomen. Ook de\u00a0meststof is onderzocht. Door de verticale tuinen\u00a0aan de meer zonnige oostkant en de schaduw rijke noordwestkant met elkaar te vergelijken, is\u00a0gekeken of licht van invloed is op de bacterie- en\u00a0schimmelgroei in de bodem. De soortensamen stelling van bacteri\u00ebn en schimmels is in kaart\u00a0gebracht met behulp van omgevings-DNA. De\u00a0resultaten laten zien dat schimmelgemeen schappen niet verschillen tussen de zonnige en\u00a0minder zonnige wand, maar wel per planten soort. Er groeien niet meer of minder soorten op\u00a0de ene plant dan op de andere, maar het zijn wel\u00a0andere soorten. Voor bacteri\u00ebn geldt hetzelfde:\u00a0ook die verschillen per plantensoort. Bacteri\u00ebn\u00a0reageren daarnaast ook op de hoeveelheid zon: op\u00a0de zonnige wand vinden we een andere bacterie samenstelling dan op de minder zonnige wand,\u00a0hoewel ze wel dezelfde ecologische functies\u00a0vervullen. <\/p>\n\n\n\n Het totaal aantal soorten bacteri\u00ebn en\u00a0schimmels is vergelijkbaar tussen de wanden en\u00a0tussen de plantensoorten. E\u00e9n uitzondering: bij\u00a0de vuurdoorn vinden we ongeveer 50 procent meer\u00a0schimmels dan in de verticale tuinen. Het gaat om\u00a0zo\u2019n 750 genetische varianten, vergelijkbaar met\u00a0wat je bijvoorbeeld in stadsparken aantreft. De\u00a0verticale wanden lijken qua aantallen (rond de 500\u00a0varianten) meer op wat we vinden bij boomspiegels. Op basis van bestaande databases hebben we\u00a0voorspeld wat de functie van de microben is. Bij\u00a0de vuurdoornhaag komen meer bacteri\u00ebn voor die\u00a0verband houden met vervuiling. Tussen de groene\u00a0wanden vinden we geen duidelijk verschil.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Kansen voor verticale tuinen\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n Deze resultaten van Verborgen Stadsnatuur laten\u00a0zien dat het mogelijk is om in modules die niet\u00a0gekoppeld zijn aan de bodem, toch een volwaardige bodemgemeenschap te cre\u00ebren. Belangrijk\u00a0hierbij zijn een langdurig goede bodemstructuur\u00a0(voldoende zuurstofhoudend) en een variatie\u00a0in plantensoorten. Regelmatige toediening van\u00a0organische bemesting veroorzaakt geen verstoring in de soortenrijkdom van het bodemleven;\u00a0deze blijft intact. De bodem onderaan de verticale\u00a0wanden bevat meer en andere micro-organismen.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Dit komt waarschijnlijk doordat deze bodem meer\u00a0in contact staat met de omgeving en met insecten,\u00a0en doordat materiaal uit de verticale tuinen naar\u00a0de grond \u2018lekt\u2019.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Huib Sneep, Greenwavesystems <\/em><\/p>\n\n\n\n Sjoerd Gremmen, Naturalis Biodiversity Center <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hoe divers zijn bacterie- en schimmelgemeenschappen in een \u2018kunstmatig\u2019 ecosysteem?\u00a0 Dit artikel is ook verschenen in het boek ‘Verborgen stadsnatuur‘ – een levende stad voor mens en natuur. Bij verticale tuinen is er geen direct contact met\u00a0de bodem in de omgeving. Het is de vraag wat\u00a0dit betekent voor de microbi\u00eble biodiversiteit.\u00a0 In steden treffen we […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":370,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nieuws"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=365"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":378,"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/365\/revisions\/378"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/greenwavesystems.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/greenwavesystems.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Schermafbeelding-2026-09-30-om-10.57.41.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/greenwavesystems.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Schermafbeelding-2026-09-30-om-10.58.02.png\")
<\/figure>\n\n\n\n